ماینر مخفی در کرک بازیها: چرا سیستم داغ و کند میشود و چطور پاکش کنیم
بعد از نصب کرک یا بازی رایگان، فن کامپیوتر بیوقفه کار میکند؟ احتمالاً ماینر مخفی دارید. نشانهها، روش پیدا کردن و پاک کردن کامل آن را ببینید.
در این مطلب
بازی یا نرمافزاری را با کرک نصب کردهاید و از آن روز رایانه حتی وقتی کاری نمیکنید داغ است، فن مثل سشوار کار میکند و قبض برق بالا رفته. احتمال زیادی دارد یک ماینر مخفی (Cryptojacker) روی سیستم نشسته باشد که با پردازنده یا کارت گرافیک شما برای کس دیگری ارز دیجیتال استخراج میکند.
ماینر مخفی معمولاً فایلی را پاک نمیکند و پیامی نمیدهد، برای همین ماهها دیده نمیشود. ولی عمر سختافزار را کوتاه میکند، سیستم را کند میکند و اغلب در کنارش بدافزارهای دیگری هم هست.
ماینر مخفی چطور به سیستم میرسد
رایجترین مسیر در ایران کرکها و نصبکنندههای دستکاریشدهاند: بازیهای «ریپک»، فعالساز ویندوز و آفیس، کرک نرمافزارهای گرافیکی و مهندسی. نصبکنندهی کرک معمولاً از شما میخواهد آنتیویروس را خاموش کنید («چون کرک را اشتباهی ویروس تشخیص میدهد»)؛ همین لحظه بهترین فرصت برای نصب ماینر است.
مسیرهای دیگر: افزونههای مرورگر، سایتهایی که در مرورگر استخراج میکنند، و برنامههای رایگانی که در شرایط استفادهشان «استفاده از منابع» را پنهان کردهاند.
نشانههای ماینر مخفی
- مصرف بالای CPU یا GPU در حالت بیکار: مهمترین نشانه. ماینرهای هوشمند وقتی Task Manager را باز میکنید یا بازی اجرا میکنید، خودشان را کنار میکشند و وقتی سیستم بیکار شد دوباره شروع میکنند.
- فن پرسروصدا و دمای بالا وقتی هیچ برنامهای باز نیست.
- کندی و افت فریم در بازی نسبت به قبل.
- فرآیندی با اسم سیستمی در جای غیرعادی: مثلاً
svchost.exeیاexplorer.exeکه از پوشهی AppData یا Temp اجرا میشود، نه از C:\Windows. - خاموش شدن Windows Defender یا اضافه شدن پوشهی بازی به استثناهای آن.
- اتصال دائمی به اینترنت از برنامهای که دلیلی برای آن ندارد.
چطور ماینر مخفی را پیدا کنیم
قدم ۱: بیکار گذاشتن و نگاه کردن
همهی برنامهها را ببندید، پنج دقیقه به سیستم دست نزنید، بعد Task Manager را باز کنید و سریع ستون CPU و GPU را مرتب کنید. اگر فرآیندی دهها درصد مصرف دارد و تا چند ثانیه بعد پایین میآید، احتمالاً دارد پنهان میشود.
قدم ۲: محل فایل را ببینید
روی فرآیند مشکوک راستکلیک کنید › Open file location. فایلهای واقعی ویندوز در C:\Windows\System32 هستند. نسخهای با همان اسم در AppData\Roaming یا ProgramData مشکوک است. سربرگ Digital Signatures را هم در Properties ببینید.
قدم ۳: اجرای خودکار و Task Scheduler
ماینرها برای ماندگاری، خودشان را در اجرای خودکار یا Task Scheduler (زمانبند کارهای ویندوز) ثبت میکنند. در Task Scheduler دنبال کارهای با اسم بیمعنی یا اسم تقلیدی مثل «MicrosoftEdgeUpdateTaskCore» ولی با مسیر عجیب بگردید. ابزار رایگان Autoruns مایکروسافت همهی این جاها را یکجا نشان میدهد.
قدم ۴: فهرست استثناهای Defender
در Windows Security › Virus & threat protection › Manage settings › Exclusions ببینید پوشهای اضافه نشده باشد که شما اضافه نکردهاید. کرکها معمولاً پوشهی خودشان یا کل درایو را استثنا میکنند.
پاک کردن ماینر مخفی
- استثناهای مشکوک Defender را حذف کنید و مطمئن شوید محافظت لحظهای و Tamper Protection روشن است.
- اسکن کامل بگیرید. اگر ماینر دوباره Defender را خاموش میکند، اسکن آفلاین را اجرا کنید که پیش از بالا آمدن ویندوز اسکن میکند. انواع اسکن.
- ورودیهای اجرای خودکار و کارهای زمانبندیشدهی ماینر را غیرفعال و بعد حذف کنید.
- خود کرک یا نصبکنندهای را که ماینر با آن آمده حذف کنید؛ وگرنه با اجرای دوبارهی بازی، ماینر برمیگردد.
- فایل hosts را بررسی کنید (
C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts)؛ بعضی ماینرها سایتهای آنتیویروس را در آن میبندند تا بهروزرسانی نشوند. - اگر کیف پول ارز دیجیتال یا رمزهای مهم روی سیستم بوده، از دستگاه سالم عوضشان کنید؛ ماینرها گاهی همراه رمزدزد میآیند.
پدیدبان ماینر را چطور میگیرد
ماژول ماینر و کرک پدیدبان (در نسخهی رایگان هم) دقیقاً همین نشانهها را میپاید: فرآیندهای استخراج شناختهشده، رفتار پنهانشونده و دستکاری فایل hosts. نگهبان Defender هم نمیگذارد Defender بیصدا خاموش شود. اگر چیزی را اشتباه قرنطینه کرد، از تهدیدها و قرنطینه برمیگردد.
پرسشهای پرتکرار
هر کرکی ماینر دارد؟
نه، ولی هیچ راهی برای مطمئن شدن ندارید. کسی که کرک را ساخته، به سیستم شما دسترسی مدیر داشته. اگر بازی یا نرمافزار برایتان مهم است، نسخهی رایگان قانونی یا جایگزین متنباز معمولاً وجود دارد.
ماینر به سختافزار آسیب میزند؟
کار طولانی با دمای بالا عمر کارت گرافیک، خمیر سیلیکون و باتری لپتاپ را کم میکند و فنها زودتر خراب میشوند. آسیب ناگهانی نادر است، ولی فرسایش واقعی است.
مصرف بالای CPU همیشه یعنی ماینر؟
نه. بهروزرسانی ویندوز، فهرستسازی جستجو (Search Indexer) یا اسکن آنتیویروس هم موقتاً CPU را بالا میبرند. نشانهی ماینر، مصرف دائمی در حالت بیکار است که با باز کردن Task Manager پنهان میشود.
جمعبندی
اگر سیستم در حالت بیکار داغ است و Defender خاموش یا پر از استثنا شده، دنبال ماینر بگردید: محل فرآیندها، اجرای خودکار، Task Scheduler و استثناها را بررسی کنید و یک اسکن آفلاین بگیرید. و یادتان باشد که کرک فقط ماینر نمیآورد؛ گاهی باجافزار هم با همان مسیر میآید. فهرست کامل نشانههای ویروسی شدن کامپیوتر را هم ببینید.